Nieuws voor muzikanten

Houtblaasinstrumenten: waarom zijn ze van metaal?

Houtblaasinstrumenten vallen onder de algemene categorie van blaasinstrumenten. De meest voorkomende zijn de fluit, klarinet, hobo, fagot of saxofoon, naast andere. Hun naam komt waarschijnlijk van de letterlijke vertaling uit het Engels: woodwind. In hoofdzaak zijn er twee soorten houtblaasinstrumenten: die uit de familie van de fluit, die geluid produceren door er lucht doorheen te blazen, en de instrumenten met riet of een rietblad, die dit nodig hebben om geluid te maken. Hoe produceren ze geluid? Veranderingen in het geluid en de toonhoogte houden verband met de lengte van het instrument: een korte luchtkolom produceert een hoge toon, terwijl grotere instrumenten met hun respectieve langere luchtkolom resulteren in een lagere toon. Het geluid en de toonhoogte houden verband met de lengte van het instrument Verschillende soorten fluiten Dit is het verschil tussen instrumenten zonder riet, zoals de fluit en piccolo, en rietinstrumenten, die ook hun hulpmiddelen hebben, zoals de basklarinet, de althobo, de Engelse hoorn en de contrafagot. Dit zien we ook bij de saxofoons, met de sopraan-, alt-, bariton-, tenor- en bassaxofoon. Verschillen tussen hout- en koperblazers Soms kunnen houtblazers gemakkelijk worden verward met koperblazers, simpelweg vanwege het materiaal waarvan ze zijn gemaakt. In werkelijkheid ligt het verschil erin dat houtblazers geluid produceren door de trilling van hun onderdelen of riet, terwijl koperblazers hun geluid produceren met de lippen van de muzikant. In deze studie wordt dit uitvoerig besproken . Zoals je zou kunnen denken, ligt het verschil niet in het materiaal waarvan ze zijn gemaakt. We bespreken dit nu. Als ze van metaal zijn… waarom heten ze dan houtblazers? Dit is de grote vraag die je jezelf misschien weleens hebt gesteld. Het antwoord ligt in de geschiedenis en oorsprong van al deze instrumenten. Hieronder volgen enkele voorbeelden. Het verschil tussen hout- en koperblazers ligt niet in het materiaal waarvan ze zijn gemaakt. De fluit, die een van de oudste bestaande instrumenten is, werd in het paleolithicum voor het eerst van bot gemaakt. In latere beschavingen werd de bouw ervan in verschillende regio’s gestandaardiseerd met hout, met hun respectieve varianten. Later werd het instrument vanwege precisie, klankkleur en efficiëntie van metaal gemaakt, inclusief de kleppen die de gaten vervangen die we tegenwoordig bijvoorbeeld nog op blokfluiten zien. Het geval van de saxofoon is in veel opzichten bijna het tegenovergestelde van de fluit: het is een instrument van relatief recente makelij –we hebben het er hier al over gehad– en het is sinds zijn oorsprong rond 1840 van messing gemaakt. Het antwoord op de vraag waarom de saxofoon een houtblazer is, ligt in de aanwezigheid van het enkele riet. Zoals we hierboven al zeiden: hoewel hij van metaal is, is het riet de reden voor zijn classificatie. De fluit is een van de oudste instrumenten: hij werd al in het paleolithicum gemaakt Daarnaast vinden we een soort tussenpositie bij instrumentfamilies zoals die van de fagot en de klarinet, die weliswaar van hout zijn gemaakt, maar veel metalen onderdelen hebben zoals de kleppen of de beker, zoals bij de contrafagot. Detail van de klarinet De hoorn: is het een koper- of houtblazer? Dit is nog een veelbesproken vraag onder muzikanten: de hoorn is een koperblaasinstrument, gebouwd van metaal, en heeft zich vanuit een metalen oorsprong ontwikkeld tot de vorm die we vandaag kennen… waarom wordt hij dan soms bij de houtblazers ingedeeld? Het antwoord ligt in de klankkleur die hij produceert. Al in de klassieke periode beschreven sommige componisten de hoorn als een instrument met een zachtere klank dan zijn koperen soortgenoten, zoals de trompet. Daarom is er historisch twijfel blijven bestaan over de juiste classificatie. Hoorns waren aanvankelijk veel eenvoudiger dan nu Andere blaasinstrumenten Andere instrumenten uit de categorie blaasinstrumenten –maar geen houtblazers– zijn de doedelzak en het orgel, hoewel je ze doorgaans niet in bands of orkesten ziet. Hoewel we ze visueel misschien niet in verband brengen met alle instrumenten die we eerder hebben besproken, behoren ook zij tot de familie van de blaasinstrumenten. We hopen dat we met deze wetenswaardigheden enkele van de vragen rond deze veelzijdige instrumenten hebben kunnen beantwoorden!